Kamfanin Dillancin Labaran Hauza | Wannan shi ne sashe na uku na fassarar muƙalar Me Ya Sa Wilayatul Faƙih Ta Zama Buƙata Ce ta Hankali wanda masana da masu bincike na Hauza suka gabatar. Da fatan masu karatu za su ci gaba da bibiyar mu.
Gabatarwa ta Farko: Wilaya (Jagoranci) Daga Cikin Hakkokin Allah Ne, Kuma IzininSa Kawai Ne Ke Ba Ta Halaccin Zama
“Wilaya a kan dukiyoyin mutane, mutuncinsu da rayukansu, tana daga cikin sha’anin Ubangijintakar Allah.”
Ma’ana, gudanar da al’umma (Wilaya) wani hakki ne na musamman wanda Allah kaɗai ne yake ba shi halaccin zama. Babu wani mutum da yake da ikon yin mulki a kan wasu mutane da kansa, sai idan Allah Ya ba shi izini.
An kuma jaddada wannan ƙa’ida a cikin Alƙur’ani:
«إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ»
“Hukunci na Allah ne kaɗai.” (Suratul An’am: 57)
Saboda haka, mulki wani “hakki ne na Allah”, kuma babu wanda zai iya mayar da kansa mai mulkin mutane saboda kawai yana da iko ko dukiya.
Gabatarwa ta Biyu: Allah Ya Ba Annabi da Imamai Ma’asumai Hakkin Wilaya
Allah Ya fara ba Manzon Allah (S) wannan hakki na doka, sannan Ya ba Imamai Ma’asumai (A.S).
A cikin Alƙur’ani Allah Ya ce:
«النَّبِیُّ أَوْلَی بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ»
“Annabi shi ne mafi cancanta ga muminai fiye da kansu.” (Suratul Ahzab: 6)
Wannan fifiko yana nufin hakkin Wilaya da gudanar da al’umma.
Haka kuma, a Hadisin Ghadir, Manzon Allah (S) ya ce:
«مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ»
“Duk wanda nake shugabansa, to Ali (A.S) shugabansa ne.”
Saboda haka, a lokacin da Imam Ma’asumi yake nan, shi ne halastaccen shugaban al’umma a shari’a. Babu wani mutum da yake da ikon mulkin mutane, sai da izininsa.
Gabatarwa ta Uku: A Lokacin Da Ba Imam Ma’asumi a Bayyane, Wa Zai Yi Mulki?
A lokacin da Imam Ma’asumi yake cikin gaiba, kuma mutane ba su da damar mu'amala da jagora Ma’asumi, akwai yiwuwar abubuwa biyu kawai:
Ta Farko
Allah Maɗaukaki Ya yi watsi da aiwatar da hukunce-hukuncen zamantakewa na Musulunci.
Ta Biyu
Allah Ya ba wanda yake “Aslah”, wato mafi cancanta, izinin aiwatar da hukunce-hukuncen Musulunci, domin kada a samu:
* Tarjih ba tare da dalili ba: Wato fifita wani abu ba tare da hujja ba.
* Saɓa wa manufa: Wato rushe manufar Allah.
Yanzu bari mu binciki waɗannan yiwuwar guda biyu.
Yiwuwa ta farko ba ta dace da hikimar Allah ba. Domin Allah Ya shar’anta hukunce-hukuncen zamantakewa ne domin samun farin cikin ɗan Adam. Saboda haka, ba zai yiwu Ya bar waɗannan hukunce-hukuncen ba tare da aiwatarwa ba.
Idan Allah Ya yi watsi da aiwatar da hukunce-hukuncen, hakan yana nufin an rushe manufar da Ya sanya wajen shar’anta Musulunci. Wannan kuma bai dace da hikimarSa ba.
Saboda haka, yiwuwa ta biyu ita ce madaidaiciya: Allah Ya ba “Aslah”, wato mafi cancanta, izinin yin mulki, ko da kuwa ba mu samu wata hujja bayyananniya daga ruwayoyi game da hakan ba.
A wata ma’anar, hankali yana gano cewa irin wannan izini ya fito daga Allah da waliyyanSa Ma’asumai. Domin idan babu wannan izini, al’ummar Musulmi za ta kasance ba tare da halastaccen shugaba ba a lokacin gaiba. Wannan bai dace da falalar Allah da manufarSa wajen shar’anta Musulunci ba.
Gabatarwa ta Huɗu: Faƙihin da Ya Cika Sharuɗɗa Shi Ne “Aslah”
Faƙihin da ya cika sharuɗɗa shi ne mutumin da yake da waɗannan siffofi:
* Ya fi sauran mutane sanin hukunce-hukuncen Musulunci, wato yana da ilimin doka.
* Yana da tabbacin aiwatar da hukunce-hukuncen fiye da sauran mutane, saboda tsoron Allah da adalci.
* Ya fi ƙwarewa wajen samar da maslahar al’umma da gudanar da al’amuran mutane, wato yana da ƙwarewar shugabanci.
Waɗannan siffofi guda uku su ne ainihin siffofin da suke tattare da Imam Ma’asumi (A.S) a cikakkiyar siga:
* Cikakken ilimi game da dokokin Musulunci.
* Cikakken adalci da nisantar son zuciya.
* Cikakkiyar ƙwarewa wajen gudanar da al’umma.
Saboda haka, duk wanda yake da waɗannan siffofi guda uku, shi ne mutumin da ya fi kowa kusanci da Imami Ma’asumi, kuma saboda haka, shi ne mafi cancantar yin mulki.
Bayanin Falsafar Tsarin Wilayatul Faƙih
Yin nazari a kan hujjar hankali da bayanin falsafar tsarin Wilayatul Faƙih yana nuna cewa:
* Ba tare da la’akari da hujjojin fikihu da na biyayya ta addini ba, mafi girman tsarin mulkin Musulunci shi ne mulkin Imam Ma’asumi.
* A Musulunci, darajoji suna da matakai, kuma shugabanci ma yana daga cikin waɗannan darajoji.
* Idan ba a iya samun Imam Ma’asumi ba, ya kamata a zaɓi mutumin da ya fi kowa kama da Imam Ma’asumi ta fuskar ilimi da aiki.
* Wannan mutum ba kowa ba ne face Faƙihin da ya cika sharuɗɗa, wanda yake da mafi yawan cancantar da suka yi kama da na Imam Ma’asumi.
A wata ma’anar, Wilayatul Faƙih ba wata “ka’ida ce kawai ta fikihu” ba, a’a, “ƙa’ida ce ta hankali” wadda ta ginu a kan ƙa’idar saukowa a hankali zuwa mataki na gaba da kuma shugabancin mafi cancanta.
Hankali yana cewa: Idan ba ka da damar samun cikakkiyar manufa, wato Imam Ma’asumi, to ya kamata ka koma ga wanda ya fi kusa da wannan manufa, wato Faƙihin da ya cika sharuɗɗa.
Taƙaitaccen Bayani na Sashe na Huɗu: Shugabancin Mafi Cancanta
Bisa la’akari da gabatarwa guda huɗu, za mu iya cimma waɗannan sakamako:
Batu na Farko
Wilaya tana daga cikin sha’anin Allah, kuma izininSa ne kaɗai yake ba ta halaccin zama. Babu wani mutum da yake da ikon yin mulki da kansa.
Batu na Biyu
Allah Ya ba Manzon Allah (S) da Imamai Ma’asumai (A.S) wannan hakki. Su ne halastattun shugabannin al’umma.
Batu na Uku
A lokacin gaibar Imam Ma’asumi, Allah Ya ba “Aslah”, wato mafi cancanta, izinin yin mulki domin kada a rushe manufar Allah wajen shar’anta Musulunci. Wannan fahimta ce da hankali ya gano, ko da kuwa ba mu da bayyananniyar hujja daga ruwayoyi a kan hakan.
Batu na Huɗu
Faƙihin da ya cika sharuɗɗa shi ne “Aslah”, domin yana da ilimin doka, adalci da ƙwarewar gudanarwa.
Saboda haka, hankali yana cewa: A lokacin gaiba, ya kamata a miƙa mulki ga Faƙihin da ya cika sharuɗɗa, domin shi ne mutumin da ya fi kowa kama da Imam Ma’asumi. Wannan kuwa wata buƙata ce ta hankali wadda ba za a iya musanta ta ba.
Saƙon Ƙarshe Ga Jama’a
Idan har yanzu kuna tambaya cewa: “Me ya sa Faƙihin da ya cika sharuɗɗa ya zama mafi cancanta?”, ku yi tunani a kan wannan misali mai sauƙi:
A ce mafi kwarewar likitan duniya ba ya cikin wani gari. Shin ya dace marasa lafiya su je wajen likitan da bai da ƙwarewa sosai, ko kuma su nemi mafi kyawun likitan da ake da shi a garin? A fili yake cewa hankali yana ba da shawarar a zaɓi mafi kyawun likitan da ake da shi.
Haka lamarin yake a wajen shugabanci. Imam Ma’asumi shi ne mafi kyawun shugaba. Idan ba ya nan, hankali yana nuna cewa mu koma ga wanda ya fi kusa da shi, wato mutumin da ya fi kowa kama da Imam Ma’asumi ta fuskar ilimi, adalci da gudanarwa.
Wannan mutum ba kowa ba ne face Faƙihin da ya cika sharuɗɗa. Wannan wata buƙata ce ta hankali wadda ba za a iya musanta ta ba.
Za mu ci gaba...
Ra'ayinka